Diaconiepagina Leids kerkblad, juni 2005
Altijd tijd voor een gesprek
In de diakenvergadering van april was Rob Pons te gast. Hij is directeur van de SOS Telefonische Hulpdienst Zuid-Holland Noord (THD) en vertelde over het werk van de organisatie.
Toen in 1953 een predikant in Londen constateerde dat er veel zelfmoorden gepleegd werden, besloot hij daar iets aan te doen. Hij zette zijn telefoonnummer in de krant en vroeg de mensen hem eerst te bellen, voordat? Dit initiatief werd in 1958 in Nederland overgenomen door een Rotterdamse predikant, die de eerste Telefonische Hulpdienst oprichtte in Nederland. Inmiddels zijn er 25 diensten verspreid over het hele land. In Leiden was de Telefonische Hulpdienst (THD) geen initiatief van de kerken, maar van de universiteit. Twee professoren onderkenden problemen onder de studenten die vanuit het hele land naar Leiden kwamen. In 1971 werd een THD opgericht voor en door studenten; later werd de hulpdienst toegankelijk voor iedereen.
Deze oorspronkelijk voor Leiden opgezette organisatie werkt nu in heel Zuid-Holland Noord. Het is een professionele vrijwilligersorganisatie, die 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar is. Er werken 4 betaalde krachten (directeur, trainer/begeleider, administratieve kracht en een huishoudelijk medewerkster). Het echte telefoonwerk wordt gedaan door 70 vrijwilligers. De THD krijgt subsidie van de provincie, waarmee de kosten van de organisatie en het pand gedekt kunnen worden. Voor extra geld wordt een beroep gedaan op fondsen en sponsors. De locatie van waaruit de organisatie werkt wordt zoveel mogelijk geheim gehouden i.v.m. de veiligheid van de vrijwilligers die dag en nacht aanwezig zijn.
De beller
Een mensenleven kent pieken en dalen. Mensen hebben zorgen, verdriet,
piekeren of voelen zich alleen. Vaak lucht het enorm op om erover te praten,
maar niet iedereen kan terecht in zijn eigen omgeving. Op dat moment kunnen
mensen bellen naar de THD. Om stoom af te blazen, om hun verhaal kwijt
te kunnen of omdat zij zich in een crisissituatie bevinden. De beller
naar de THD blijft anoniem en het gesprek is vertrouwelijk. De THD heeft
ook geen nummerherkenning. Wie belt krijgt een van de vrijwilligers aan
de lijn, die luistert. Soms is dat al voldoende. In andere gevallen probeert
de vrijwilliger samen met de beller het probleem te verhelderen en naar
mogelijke alternatieven te zoeken. Zonodig wordt verwezen naar andere
hulpverlenende instanties.Veel van de gesprekken zijn terug te voeren
op eenzaamheid. Mensen willen niet meer naar elkaar luisteren en de THD
is dan een mogelijkheid om even iets met een ander te delen: het maakt
niet uit of het over alledaagse problemen of ingrijpende gebeurtenissen
gaat. De THD wil een veilige plaats zijn voor iedereen om te kunnen praten
over datgene wat hem of haar bezighoudt. De telefoon blijft immers bij
uitstek een middel waardoor op veilige afstand, ongezien, anoniem en vertrouwelijk
een persoonlijk contact mogelijk is.
De vrijwilliger achter de telefoon
De THD heeft ongeveer 70 vrijwillige medewerkers. Tweemaal per jaar wordt
in de krant een oproep geplaatst om vrijwilligers te werven. Zij krijgen
informatie over de aard van het werk en daarna volgt een selectiegesprek.
De vrijwilliger hoeft geen bepaalde vooropleiding te hebben, maar moet
kunnen luisteren, goed kunnen antwoorden en informatie kunnen verstrekken.
Als een vrijwilliger aangenomen is volgt een training. Dan wordt o.a.
in rollenspellen geleerd om problemen te herkennen en worden communicatieve
vaardigheden getraind. Vervolgens worden 5 diensten gedraaid met een ervaren
vrijwilliger. Om de deskundigheid verder te bevorderen worden themadagen
en -avonden georganiseerd en zijn er landelijke trainingen. De vrijwilliger
krijgt een contract voor twee jaar en heeft eenmaal per twee weken een
dienst van 4 uur en zes maal per jaar een nachtdienst van 8 uur. De vrijwilliger
doet in zijn eentje dienst achter de telefoon; er zijn twee binnenkomende
lijnen. Wanneer er tijdens een gesprek gebeld wordt op de tweede lijn
wordt dat gesprek (na 5 keer overgaan) doorgeschakeld naar een andere
THD. De vrijwilligers werken altijd anoniem en hun diensten zijn niet
bekend. Zij mogen in beperkte mate in hun omgeving vertellen wat zij voor
werk doen, want zij zijn ook in zekere zin ambassadeurs van de THD, maar
er zijn regels en procedures vastgesteld om hun veiligheid te waarborgen.
Veel vrijwilligers doen het werk al jaren en vinden er veel voldoening
in. De vrijwilligers werken in een basisgroep van 10-14 mensen. Deze groep
evalueert elke zes weken de diensten met elkaar, onder leiding van een
groepsbegeleider. Om het onderlinge contact te verstevigen wordt ook elk
jaar een uitje georganiseerd en een kerstborrel.
Wie meer wil weten over de THD, als beller of als (toekomstige) vrijwilliger, vindt informatie op de website www.sostelefonischehulpdienst.nl of kan bellen met het kantoor: 071 - 5143578.
In en vanuit De Bakkerij
Op een woensdagmiddag was een groep van de Presbyterian Church uit Accra, Ghana, op bezoek in De Bakkerij. Zij hebben een partnercontact met de Samen-op-Weg gemeente in Sassenheim. Met grote interesse luisterden zij naar het werk dat door de Diaconieën gedaan wordt. Ook stelden ze veel vragen, bijvoorbeeld over de christelijke inhoud van het werk en over het werk met dak- en thuislozen. Ds. Annemieke Kelder vertegenwoordigde de Gezamenlijke Diaconieën bij een vergadering van het Diaconaal Grootstedelijk Beraad. De diaconieën van de grote en middelgrote steden komen tweemaal per jaar bij elkaar om thema's en ervaringen uit te wisselen over het diaconale werk. In elke stad wordt er weer anders gewerkt, soms met vrijwilligers, soms met een enkele diaconaal werker. Een diaconaal centrum als De Bakkerij, met ook zo'n lange diaconale traditie op dezelfde plek, komt nauwelijks elders voor. De ervaringen in de hulpverlening zijn echter, helaas, heel vergelijkbaar. Toenemende armoede, een toenemend aantal mensen dat in financiële problemen komt, vooral door groeiende schulden, en instanties die steeds moeilijker bereikbaar zijn om de hulp te geven waar mensen recht op hebben. Het is goed om dan tips en bepaalde werkwijzen te delen, zodat niet ieder zelf het wiel hoeft uit te vinden. Een medewerker van het landelijk binnenlands diaconaat van het dienstencentrum in Utrecht is aanwezig om te horen wat er plaatselijk speelt en te vertellen wat er landelijk aan ondersteuning mogelijk is. Ook bemoediging van elkaar is belangrijk. De spreekwoordelijke druppel op de gloeiende plaat vraagt veel geduld en geloof in het nut van het werk.
Een andere dag was er een commissie op bezoek van het Provinciaal Dienstencentrum Zuid-Holland. Deze commissie waakt over de Diaconale Advieslijst. Al jaren staat De Bakkerij op deze lijst. Kerken die een goed doel zoeken voor een diaconale gift, kunnen deze lijst raadplegen. De commissie zorgt ervoor dat er actuele informatie op de lijst staat, ook over de doelstellingen van de organisatie of de stichting en dat de financiële situatie gecontroleerd is. Eens in de zoveel tijd bezoeken zij de organisaties van de lijst, om te zien en horen hoe het er 'echt aan toegaat'. Voor het gesprek hierover aten zij een boterham mee in de ovenruimte.
Regioprofiel
De afgelopen maanden is in een wijde regio rond Leiden een samenwerkingsverband van gemeentes tot stand gekomen: de regio Holland Rijnland. Bestuurlijke en economische samenwerking is van belang voor grote infrastructurele projecten, zoals wegen- en huizenbouw, maar ook versterking en een goede verdeling van werkgelegenheid, recreatie en toerisme. Annemieke Kelder was al eerder gevraagd om in een promotiefilm haar commentaar te geven op het ontwerp van een regioprofiel. Tijdens een forumdebat op de feestelijke presentatie van het profiel kon zij daar een toelichting op geven. Zij mist vooral een sociale paragraaf in het verhaal. Tussen het beton van huizen en wegen mist zij de mensen om wie het gaat. Bij de economische versterking van innovatieve bollenteelt en hoogwaardige kennisindustrie (Life Science genoemd), komt de ongeschoolde of laaggeschoolde werkgelegenheid niet aan bod. Juist hier is in Leiden grote behoefte aan. Ook maatschappelijke problemen vragen om een bovenplaatselijke, regionale, doordachte aanpak. Bij grote infrastructuurprojecten moet bijvoorbeeld eigenlijk ook een Sociale Effect Rapportage gemaakt worden: wat betekent stadsvernieuwing of een nieuwe forenzenwoonwijk voor de sociale cohesie in een wijk of in een dorp. Kunnen we bewaren wat er nog rest aan 'ouderwets omzien naar elkaar', de eenvoudige onderlinge betrokkenheid in een straat of buurt. Het zou juist een uitdaging zijn om een economisch sterke regio te ontwikkelen, die in staat is ook ruimte en ondersteuning te bieden aan de zwakkeren die deel uitmaken van onze samenleving.
Werken van Barmhartigheid
Zondag 8 mei ging de diaconaal predikant voor in een viering van de Leidse StudentenEkklesia. Deze viering stond in de serie 'de werken van barmhartigheid' (zie Matte¨s 25: 31-40). In een gezamenlijk initiatief van de Ekklesia, de Gezamenlijke Diaconieën en de Leidse Binnenstadsgemeente stond er enkele weken lang een kunstwerk van Tineke Smith in de Hooglandse Kerk. Dit kunstwerk verbeeldt de werken van barmhartigheid in plaatstaal, glas en gietrubber. De kunstenares verwoordde haar gedachten bij het materiaal van het kunstwerk treffend bij de opening van de tentoonstelling, op zaterdag 2 april. In de plaatstalen delen ziet zij "de gestaalde kaders waarbinnen mensen zich staande moeten houden. In uitgespaarde ruimtes wordt de barmhartigheid vervolgens met helder glas weergegeven, als transparantie in ons bestaan." Ook het gietrubber, zacht plooibaar en haast vloeibaar, verbeeldt op deze wijze de zachte krachten van de barmhartigheden in een hard bestaan. De viering op 8 mei had als thema de beide barmhartigheden van de hongerigen voeden en de dorstigen te drinken geven.
Diaconale collecten
Zondag 19 juni is de eerste collecte bestemd voor binnenlands missionair werk. Zowel in de landelijke kerk als in de plaatselijke gemeente is er meer aandacht voor de missionaire roeping van de kerk. Nu klinkt dat op het eerste gehoor nogal pretentieus, zeker waar de verlegenheid over getuigenis en presentie in de samenleving nog steeds aanwezig is. Ook zijn er vragen over de wijze waarop de communicatie van het evangelie in de eigen omgeving het beste kan plaats vinden. Hoe communiceren we met mensen die verder weg staan van kerk en geloof? Van belang is daarbij in welke situatie die communicatie plaatsvindt. In veel gevallen zijn er volop missionaire kansen te vinden. In diverse projecten, ook onderzoeksprojecten, die Kerkinactie voor de plaatselijke gemeente uitvoert, staan deze vragen centraal. Voor dit bijzondere werk, dat de kern van kerkzijn raakt, wordt bij deze collecte een bijdrage gevraagd.
Personalia
Barend Drewes werd bevestigd als diaken in het Groene kerkje in Oegstgeest.
Vanuit de gemeente Oegstgeest zal hij meedenken en -werken in het moderamen
van de Gezamenlijke Diaconieën.
Op 19 april is Soukaina geboren, dochter van Najiha en Wadi Hader-El Boujadayni.
Veel geluk en zegen gewenst voor haar, haar ouders en broertjes. Esther
Visser heeft de coördinatie van het Project Kinderwerk overgenomen tijdens
het zwangerschapsverlof van Najiha El Boujadayni.
Kunst in het Atrium
De hele maand juni hangt er in het Atrium van Diaconaal Centrum De Bakkerij werk van Janus Nuiten. Janus Nuiten werd in 1929 geboren te Prinsenbeek en studeerde aan de academies van Tilburg, Breda en het Nationaal Hoger Instituut te Antwerpen. Hij woonde en werkte in Antwerpen, Breda, en Uden. Nu woont en werkt hij in Leiden. Hij houdt zich voornamelijk bezig met het landschap. De impressies van de talrijke bergstructuren die hij ziet tijdens zijn reizen door Frankrijk en Spanje verwerkt hij in zijn schilderijen en tekeningen, met allerlei materialen en technieken. Veel van zijn werken vallen eigenlijk binnen de abstracte kunstrichting maar hebben ook een realistische uitstraling. Werken van Janus Nuiten zijn opgenomen in de collecties van het Cultureel Centrum De Beyerd te Breda, het Museum voor Moderne Kunst te Uden en in veel particuliere verzamelingen.
Jeugd en jongerenkolom Leids Kerkblad, juni 2005
Op Water en Brood in De Bakkerij!
Eind maart kwamen er drie groepen jongeren naar De Bakkerij om te leren zien door de ogen van de ander; de asielzoeker, mensen met een uitkering, de dakloze, de jongere waar het niet zo goed mee gaat. Om te leren kijken met diaconale ogen!
Basiscatechisanten uit de Vredeskerk kwamen woensdag 16 maart en hoorden over de geschiedenis van armenzorg in Leiden. Over het brood dat vroeger werd gebakken en uitgedeeld aan armen en over de hulp die nu vanuit De Bakkerij wordt gegeven. De twee oude ovens en de broodpenning waren prachtige stukjes geschiedenis om het verhaal aan op te hangen.
Vrijdag 18 maart kwamen jongeren van een RK parochie uit Leiderdorp op bezoek. Zij hoorden het verhaal tijdens een maaltijd op Water en Brood. Vier soorten brood lagen in stukken op de Broodtafel in de Ovenruimte, verder gewoon water uit de kraan. "Sta er maar eens even bij stil, dat het ook met jou niet goed kan gaan en dat je geen of weinig geld hebt". De jongeren waren zeer onder de indruk van de verhalen en het werk in De Bakkerij. Vooral van dak- en thuislozen die dagelijks het Dienstencentrum van de Binnenvest bezoeken. Een spontane collecte bracht € 65,-- op en werd bestemd voor iets lekkers bij de koffie voor de bezoekers.
Pelgrimage
Veertien jongeren van de drie oudste catechisatiegroepen van de Gereformeerde Kerk in Valkenburg kwamen op pelgrimage naar De Bakkerij. Ze wilden eens uit onze materiegerichte maatschappij stappen (het verdienen van veel geld, het vergaren van zoveel mogelijk mooie spullen) om stil te staan bij instanties die opkomen voor de zwakkeren en voor solidariteit.
Het was wel even afzien. Zelf hadden de meeste deelnemers namelijk allerlei lekkers meegenomen, het meeste zelf gebakken. De bar in de Ovenruimte stond dus vol met cake, boterkoek en andere lekkernijen, terwijl de groep op water en brood zat, tijdens het verhaal. Na een rondleiding door het hele pand, van Oude Rijn tot aan de Haarlemmerstraat, werd nog een gift voor het werk van de diaconie gegeven. Men had tenslotte geld uitgespaard door niet uitgebreid te eten. Al het lekkers werd de volgende dag aan het Dienstencentrum gegeven. Voor bij de koffie.
Wie eens met een groep jongeren/catechisanten op Water en Brood in De Bakkerij wil komen kan bellen of mailen met Jacqueline Schoonwater.
tel. (071) 51 44 965 :: fax (071) 51 49 744 :: e-mail info@debakkerijleiden.nl
