Diaconiepagina Leids kerkblad, februari 2005
Open Bakkerij
De Gezamenlijke Diaconieën zetten de deuren van Diaconaal Centrum De Bakkerij weer open. Wie eens binnen wil lopen, wil zien wat zich achter de gevel afspeelt, of wil horen wat er allemaal gedaan wordt, is welkom bij Open Bakkerij.
Een gastvrij moment, een middag met een programma dat elke keer anders is. Daarnaast de mogelijkheid om rond te lopen, de historische ruimten te bekijken, vragen te stellen, iemand van de Gezamenlijke Diaconieën te spreken of andere bezoekers te ontmoeten. De volgende Open Bakkerij is op zondag 27 februari a.s. van 13.00 – 16.00 uur. Dit keer wordt aandacht besteed aan de organisaties in en de gebruikers van De Bakkerij: wie werken er, vergaderen er of hebben een andere binding met het gebouw?
De toegang is gratis. Wie wil kan een bijdrage geven voor de onkosten.
U bent welkom op zondag 27 februari van 13.00 – 16.00 uur in De Bakkerij.
Diaken Postillon d' Amour
Voedselbank
Op vrijdag 14 januari vond de Nieuwjaarsontmoeting van de Gezamenlijke Diaconieën plaats. Gastspreker was drs. Nienke van Dijk, algemeen directeur van STEK voor Stad en Kerk, de werkorganisatie van de diaconie van Den Haag. Hieronder een samenvatting van haar verhaal.
De naam van het Leidse diaconaal centrum, De Bakkerij, laat zien dat diakonie en eten (van brood) bij elkaar horen. Ook in Den Haag was er ooit een bakkerij van de diaconie, in de buurt van de huidige Lukaskerk. Deze kerk is nu een uitdeelpunt voor de Haagse Voedselbank die elke week 540 pakketten uitdeelt. Tijdens het wachten op de tassen met voedsel raakten de mensen met elkaar in gesprek en gaandeweg bleek dat ze niet alleen iets kwamen halen, maar ook iets te geven hadden. Armoede kan iedereen overkomen, er hoeven maar een paar dingen verkeerd te lopen in je leven. Tóch heb je dan best nog iets te bieden en kan je anderen helpen. De diaconaal werker van de Lukaskerk, betrokken bij de voedseluitdeling, vertelde bijvoorbeeld dat een van oorsprong Algerijnse vrouw, wachtend op haar tas met eten, spontaan aanbood om Nederlands te leren aan een vrouw uit Rwanda. En zo zijn er vele voorbeelden.
Onderling dienstbetoon
In de diaconale praktijk zijn veel dingen hetzelfde gebleven, zoals het uitdelen van eten, maar er is ook veel veranderd. Sinds 2003 werkt de Diaconie van de Protestantse Gemeente Den Haag samen met tien andere kerkelijke organisaties in Stek, voor stad en kerk. Onder Stek vallen het diaconale en maatschappelijke activeringswerk, het buurt- en kerkwerk, het jeugdwerk en het missionaire en interreligieuze werk van de protestantse kerken in Den Haag. Stek zet zich in voor een betere samenleving in de stad en werkt met vijf centrale programma’s: Vitale gemeenschappen, waarin het gaat om betrokkenheid tussen kerk, school en buurt, een samenleven in verscheidenheid; veilige pleisterplaatsen, waarin o.m. gewerkt wordt aan de opvang van mensen in crisissituaties en veilige plekken voor kinderen en ouders; ons dagelijks brood, waarin voedsel uitgedeeld wordt om te (over)leven en aandacht is voor gezond en goed eten; veelzijdige religie, waarin religies elkaar ontmoeten en op zoek zijn naar een nieuwe christelijke identiteit; en iedereen inbegrepen, waarbij het gaat om het omzien naar elkaar en zorg voor iedereen.
Traditioneel verwijst diaconie naar het sociaal-maatschapelijk handelen van en door de kerken, dat gericht is op hulp, ondersteuning en solidariteit. Dat varieert van liefdadigheid tot helpen onder protest, de ondersteuning die gepaard gaat met politieke actie gericht op rechtvaardige verandering. In het actuele diaconaat gaat het echter om meer: in het dienstbetoon van de kerken komt ónderling dienstbetoon tot stand. Niet in de zin van nederige of slaafse dienst, maar, zoals boven beschreven, iemand die afhankelijk is van de voedseluitdeling biedt zich aan als lesgever: zij wordt in zekere zin ‘dienares van het woord’. De rol van de diaconie was daarbij dat ze het contact tussen deze mensen tot stand bracht.
Meedoen
Voor het begin van het kerkelijk diaconaat wordt in het algemeen verwezen naar een tekst uit Handelingen 6, waar Griekstalige weduwen ontevreden zijn omdat ze achtergesteld worden bij de dagelijkse ondersteuning (diakonia). Er staat echter niet dat de weduwen arm waren en achtergesteld werden bij de bedeling: het is ook mogelijk dat zij zich achtergesteld voelden bij het bedienen aan tafel, bij de dagelijkse maaltijd die centraal stond in de christelijke gemeente. Het probleem is dan niet armoede, maar uitsluiting. In de diaconie komen mensen niet alleen iets halen, maar ook iets brengen. Meehelpen is heel belangrijk om je rug recht te houden, om betekenis te hebben. Het gaat erom dat je meedoet.
Postillon d’amour
Het Griekse woord diakonia wordt niet alleen gebruikt voor dienen in de zin van mensen ontvangen, van goed gastheerschap, maar ook in de zin van ergens op afgaan, iets op het spoor komen. Diakonoi zijn medewerkers van de gastheer of gastvrouw, vertegenwoordigers, bemiddelaars, handelsagenten, (huwelijks)makekaars, gezanten of postillons d’amour. M.a.w. er ligt een sterke nadruk op bemiddeling, op het optreden namens een ander. Het gaat dan om de kerkelijke gemeente die contact houdt met mensen die zich ergens anders bevinden en hen uitnodigt om mee te doen. Diakenen houden zich bezig met de zieken, de mensen die vervolgd worden, de weduwen, de wezen en de gevangenen. Zij verdelen rechtvaardig, gastvrij en barmhartig brood en wijn. In de bakkerij van het actuele diaconaat bakken en delen we brood in allerlei soorten en maten. Bij het uitdelen daarvan krijgen we -vaak tot onze verrassing- nieuwe broden terug, zodat we gezamenlijk de tafel kunnen dekken en er brood genoeg is voor iedereen. In die hoop, in dat vertrouwen en in die krachtige liefde mogen we het nieuwe jaar ingaan.
In Memoriam
Op 13 januari werden we opgeschrikt door het bericht van het plotselinge overlijden van Marileen Dronkers, de oudste dochter van ds. Anton Dronkers. Zoals er op de rouwkaart stond: "hoe kostbaar is een kwetsbaar mens". Woensdagavond is Marileen nog zo vrolijk gaan slapen. Donderdagochtend is zij niet meer wakker geworden. Na een dienst in de Hooglandse Kerk is Marileen op 18 januari begraven op Rhijnhof. Zij werd 41 jaar. We wensen allen die om haar heen stonden veel sterkte.
Twee dagen daarna overleed op 15 januari ds. Denes Fulop, de emeritus-predikant van de Burchtkerk in Targu Mures, Roemenië. Denes Fulop was al geruime tijd ernstig ziek en lag de laatste maanden in het ziekenhuis in Boedapest. In 1988 werd het eerste contact gelegd met Denes en Ilona Fulop vanuit Leiden. In de loop der jaren is daaruit een diepe verbondenheid met mensen, kerken en dorpen in Roemenië voortgekomen. De hulpverlening van de eerste tijden is overgegaan in een partnercontact. Denes Fulop was de motor van de Fundatia Lazarenum, de diaconie van de Burchtkerk. Samen met Ilona heeft hij in Targu Mures een aantal projecten, uniek voor Roemenië, van de grond gekregen, zoals het bejaardenhuis, de hulp aan grote arme gezinnen en straatkinderen. We hopen dat Ilona een deel van zijn werk kan voortzetten. We hebben haar en haar gezin heel veel sterkte gewenst. De begrafenis, op 21 januari, werd bijgewoond door Jacqueline Schoonwater en Henriëtte van den Broek.
Paasbrodenactie
Dit voorjaar wordt er weer een Paasbrodenactie gehouden vanuit Diaconaal Centrum De Bakkerij. Op zondag 27 februari en/of zondag 6 maart kunt u bij de diakenen in uw wijkkerk een broodbon kopen voor € 5,- . Op Palmzondag 20 maart kunt u de bon inwisselen voor een Paasbrood. Vroeger werd in De Bakkerij brood voor de armen gebakken en uitgedeeld. Nu worden de Paasbroden verkocht als teken van verbondenheid met hen die zorg en hulp behoeven. De opbrengst is bestemd voor het hulpverlenende werk van de Gezamenlijke Diaconieën. Ondanks de sociale wetgeving en de daarbij behorende voorzieningen zijn er nog altijd mensen die aan de rand van de samenleving een moeizaam bestaan leiden. Met het aanscherpen van de regels, de hardere voorwaarden en de bezuinigingen op veel voorzieningen komen steeds meer mensen tussen wal en schip terecht. De Gezamenlijke Diaconieën zijn voor deze mensen vaak ‘de helper waar geen andere helper meer is’, als alle andere mogelijkheden zijn uitgeput. Met veel zorg wordt geprobeerd zo goed en verantwoord mogelijk te helpen, vaak samen met andere organisaties in de stad. Voor dit werk is een bescheiden budget beschikbaar, maar de vraag om hulp neemt toe. De Paasbrodenactie wil hier een bijdrage aan leveren. We hopen dat er weer veel broden verkocht worden.
Voor meer info: Jacqueline Schoonwater in De Bakkerij, zie ook Contact.
Diaconale Collecten
De eerste zondag van februari, dit jaar 6 februari, is na de watersnoodramp van 1 februari 1953 traditioneel een collecte voor het Werelddiaconaat geworden. Kerkinactie steunt projecten die werken aan een menswaardig bestaan voor mensen in alle continenten. Deze projecten zijn gericht op het structureel verbeteren van de levensomstandigheden van mensen, door hen te helpen om op eigen benen te staan.
Zondag 27 februari is de eerste zondag van de voorjaarszendingsweek. Deze week valt dit jaar in de Veertigdagentijd en sluit dus met zijn thema aan bij de veertigdagen-campagne van Kerkinactie: “Gelooft u ook dat ieder mens telt?” Aansluitend op dit campagnethema wordt een bijdrage gevraagd voor het werk van partnerkerken in India om christenen die daar als minderheidsgroep leven, tot haar recht te laten komen.
Happietaria
Van 2 t/m 25 februari is er weer een Happietaria in Leiden. Dit tijdelijke restaurant wordt gerund door studenten van de vier christelijke studentenverenigingen. Dit jaar wordt geld ingezameld voor kinderen met een handicap in Afghanistan.
Happietaria, in Plexus, Kaiserstraat 25 in Leiden. Open van 18-21 uur. Reserveren: 06-44268175 of happietaria@plexus.leidenuniv.nl
Woord in de Stilte
De Nieuwe Bijbelvertaling in Leiden voorgelezen
Op 27 oktober vorig jaar is de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) gepresenteerd. In de maanden daarna, tot de Kerkendag in Zwolle op 23 april aanstaande, wordt het project ‘Woord in de Stilte’ uitgevoerd door de Protestantse Kerken in Nederland (PKN), in samenwerking met het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG). Woord in de Stilte is een estafette van voorleesmomenten die uiteindelijk door heel Nederland zal voeren. De bijeenkomsten vinden plaats op bijzondere plaatsen en stilteplekken.
In Leiden vindt het plaats in Diaconaal Centrum De Bakkerij. Deze bijzondere plaats is gekozen omdat er juist geen stilteplek in deze bruisende bijenkorf van hulpvragen en dienstverlening is. Er wordt geroepen, geschreeuwd soms, op straat, of ook binnen; uit wanhoop, of woede om onrechtvaardigheid. Vaak is er juist wel stilte: stille berusting, een aanvaarding van overal nee horen, geen nieuwe kansen of mogelijkheden zien. Soms is er juist wel stilte: in aandachtig luisteren, naar de vraag die gesteld wordt en het antwoord dat gezocht wordt. Behalve de locatie is ook het moment bijzonder: Aswoensdag, het moment waarop de stilte intreedt van de tijd voor Pasen; een tijd van inkeer, versobering, solidariteit met het lijden vanuit de gedachtenis aan het lijden van Jezus.
Op Aswoensdag 9 februari kunt u in De Bakkerij komen luisteren naar woorden uit de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV), omlijst door stilte, licht en muziek. Woord in de Stilte begint om 16.00 uur, voor zonsondergang, een stiltemoment bij uitstek. Het duurt ongeveer een half uur, waarna er nog koffie en thee is. De bijeenkomst heeft met nadruk een open en laagdrempelig karakter.
Op www.bijbelestafette.nl staat de route van de estafette. U kunt daar op een kaart ook de voortgang van de estafette volgen en bekijken waar andere Woord in de Stilte-bijeenkomsten gehouden worden.
In en vanuit De Bakkerij
Ovenruimte en keuken werden driemaal gebruikt voor een kookworkshop voor jongeren, uitgaande van de Haagse Stichting Connect en gesubsidieerd door de gemeente Leiden. Zij kregen les in gezond, brachten de theorie in praktijk en aten daarna gezamenlijk. Vlak voor Kerstmis kwamen alle werkers in De Bakkerij, betaald en onbetaald, bij elkaar voor een Kerstborrel. In het nieuwe jaar sprak Ds. Annemieke Kelder in het Ministerie van Predikanten over de relatie tussen De Bakkerij en de wijken: wat kunnen ze wederzijds voor elkaar betekenen? Daarnaast vertelde zij in een SoW-wijkavond in Sassenheim over het diaconale werk. In het mandje bestemd voor geld voor de koffie zat nu ruim € 170,- voor De Bakkerij.
Jeugd en jongerenkolom Leids Kerkblad, februari 2005
Bericht uit Roemenië
Sinds 20 oktober werkt Jesine Warmerdam als vrijwilligster in het Casa Diaconala (bejaardenhuis) en het Picihouse (opvang straatkinderen) in Targu Mures in Roemenië. Een samenvatting van haar mailtjes.
Half november gaat Jesine werken in het Picihouse, waar kinderen huiswerkbegeleiding krijgen, bijbelstudie volgen, spelletjes doen en allerlei praktische dingen leren. Aanvankelijk observeert ze de groep, maar al snel kan ze helpen met schrijven en rekenen, ondanks de taalbarrière. Van de leiding krijgt ze de -vaak schokkende en indringende- verhalen over de kinderen te horen. Tegen Kerst worden er knutselwerkjes gedaan; dat maakt hen rustiger. Als de verbouwing van het Picihouse begint, in december, wordt er uitgeweken naar het bejaardenhuis.
Op 1 december maakt ze de viering mee van de inlijving van Transsylvanië bij Roemenië. Een vrije dag met veel Roemeense vlaggen en Roemeense muziek op straat: de Hongaarse minderheid blijft thuis, voor hen is het geen feestdag. Op 5 december wordt er Sint Mikulas gevierd: wie stout is geweest krijgt een boomtak in zijn schoen. De kinderen van het kindertehuis Lidiahome zullen volgens haar heel wat boomtakken vinden: er zijn veel problemen in het huis. Er verdwijnt veel geld en er lopen meisjes weg. Langzamerhand kent ze ook heel wat mensen, zoals vrijwilligsters en collega’s en ze ontdekt een Nederlander die 5 Roemeense jongens in huis opgenomen heeft uit het grootste kindertehuis in de stad. Daar woonden 500 kinderen: ‘dan ben je geen individu meer maar gewoon een nummertje’.
Met een van de predikanten brengt ze appels en koekjes naar het staatsbejaardenhuis. De mensen daar praten niet meer met elkaar. Alles wat ze elkaar wilden zeggen is al gezegd. Ze verblijven met 3 tot 6 medebewoners dag en nacht op hetzelfde kamertje. In het Casa Diaconala helpt ze met het klaarmaken van 300 kerstpakketten (rijst, macaroni, suiker, meel, olie en boter). Daarnaast assisteert ze bij de maandelijkse voedseluitdeling van de diaconie van de Burchtkerk aan de arme grote gezinnen (met ook zeep, waspoeder en geld). Voor de talenschool en ook voor mensen die Nederlands geleerd hebben is ze een welkome gast: ze kunnen wat van haar leren. Ze viert Kerst in het Picihouse, het Lidiahome en in een Hongaars gezin (met gevulde koolrolletjes) en maakt de volgende dag met een aantal anderen een eigen kerstdiner. Verder ziet ze veel films: dat ligt beslist aan de prijs, want een bioscoopje kost maar € 1,25…. - Wordt vervolgd. -
tel. (071) 51 44 965 :: fax (071) 51 49 744 :: e-mail info@debakkerijleiden.nl
