Vrijdag 16 januari 2004 wordt de nieuwjaarsbijeenkomst van de Gezamenlijke Diaconieën gehouden in De Bakkerij van 16.30 – 18.00 uur. Iedereen is welkom. Zie ook: Agenda
Eind november was Harry Westerink te gast in de diakenvergadering. Hij is medewerker/bestuurslid van de in 1992 opgerichte stichting De Fabel van de Illegaal. De Fabel is een politieke organisatie die opkomt voor mensen zonder verblijfsvergunning, vanuit het idee dat je als samenleving andere mensen niet illegaal mag maken. Het is niet goed voor de maatschappij om tweederangs burgers te creëren. De Fabel is antiracistisch en gaat uit van het wereldburgerschap. D.w.z. dat we verder moeten denken dan de eigen grenzen; bij beslissingen moet je rekening houden met de gevolgen daarvan voor de hele wereld. Het ondersteunen van illegale mensen gebeurt individueel en collectief. Zowel uitgeprocedeerde vluchtelingen als illegale (arbeids)migranten kunnen elke middag allerlei vragen telefonisch stellen en op woensdagmiddag naar het spreekuur (14-17 uur, Koppenhinksteeg 2) komen. Per week komen er enkele tientallen. De Fabel wil de uitsluiting van deze mensen doorbreken, niet door alternatieve voorzieningen te creëren, maar vooral door de maatschappij erop aan te spreken dat de illegalen er nu eenmaal zijn en soms hulp nodig hebben. Bijvoorbeeld op medisch of juridisch terrein, bij inkomensverwerving of bij verkrijgen van voorzieningen. Het wordt de illegalen steeds moeilijker gemaakt: geen sofi-nummer, geen verzekering, huisjesmelkerij, legitimatieplicht, enzovoort…Om onverzekerde illegale mensen gezondheidszorg te kunnen bieden werd in 1992 op initiatief van de Fabel de stichting Gezondheidszorg Illegalen Leiden (GIL) opgericht, waarbij o.m. de Gezamenlijke Diaconieën betrokken waren. Op het spreekuur krijgt de patiënt een formulier, waarmee de dokter of tandarts via GIL een vergoeding kan krijgen voor het consult. GIL is intermediair tussen de Fabel en het Koppelingsfonds, waaruit de medisch noodzakelijke zorg voor de illegale patiënt betaald wordt. GIL bewaakt bovendien de toegankelijkheid van de gezondheidszorg voor illegalen.
De collectieve ondersteuning, het opkomen voor een groep mensen in dezelfde situatie, houdt in: lobbyen, politieke beïnvloeding en proberen lokaal of landelijk het beleid te veranderen. Zo is ‘Geen mens is illegaal’ opgericht om de witte illegalen te steunen in hun poging om erkend te worden. Voortgekomen uit de linkse actiebeweging, de kraakbeweging en het feminisme is De Fabel daarnaast ook rechtstreeks politiek actief. Dat resulteert dikwijls in een minder brave opstelling t.o.v. de overheid, het niet meewerken met die overheid en het bestrijden van racistische- en extreem rechtse tendensen in de maatschappij, bijvoorbeeld door er onderzoek naar te doen of er een weerwoord tegen te formuleren. Toch ondervindt de Fabel weinig last van de overheid en heeft de politie nooit op de stoep gestaan om illegalen op te pakken. Waarschijnlijk is de gemeente, uit oogpunt van orde en volksgezondheid, er blij mee dat illegalen geholpen worden. Het werkterrein van De Fabel is Zuid-Holland Noord, momenteel werken er 10 mensen, waaronder 3 betaalde krachten. De stichting ontvangt subsidie van fondsen en donateurs en een incidentele bijdrage van de gemeente voor projecten. De Fabel heeft een zeer uitgebreid documentatiecentrum over illegalen en alles wat daarmee samenhangt.
In oktober jl. hebben vele kerkgangers, na een oproep vanuit de Gezamenlijke Diaconieën, hun handtekening gezet onder een petitie van de Stichting Exodus. In de petitie werd minister Donner gevraagd een structurele oplossing te bewerkstelligen voor de financiering van de begeleiding van ex-gedetineerden bij hun terugkeer in de samenleving. Exodus, een landelijke organisatie met een interkerkelijke achtergrond, voert deze begeleiding uit vanuit negen huizen, verspreid over Nederland, en coördineert daarnaast vrijwilligerswerk onder ex-gedetineerden vanuit ruim 15 'nazorggroepen'. Mede dankzij de brede steun, die bleek uit deze handtekeningenactie, heeft de Tweede Kamer zich nu unaniem opgeworpen als pleitbezorger van dit werk. Daarnaast leidde de handtekeningenactie en de overhandiging van de petitie tot veel aandacht voor het onderwerp in de media.
Minister Donner wil het werk alleen financieren voor zover het om personen gaat die formeel nog gedetineerd zijn. Ex-gedetineerden horen echter in zijn ogen niet meer op zijn begroting thuis. Andere ministeries weigeren echter ook om dit werk te financieren. De handtekeningenactie die in oktober in tal van kerken in het land werd gehouden leverde in korte tijd ruim 6000 handtekeningen en tal van brieven en andere sympathiebetuigingen op. De eerste 4200 daarvan werden op 28 oktober bij een manifestatie in Den Haag, bij afwezigheid van de minister, aangeboden aan een groep van zeker tien Kamerleden. De politici toonden zich onder de indruk dat er kennelijk zoveel mensen in het land, in en buiten de kerken, bereid zijn tot steun aan ex-gedetineerden die op een positieve manier terug willen keren in de samenleving. De massale belangstelling van politiek en pers bij die overhandiging leidde er vervolgens toe dat alle partijen in de Kamer in een debat met minister Donner pleitten voor een structurele financiële bijdrage aan dit werk. Het amendement dat SGP-kamerlid Van der Staaij indiende om in ieder geval in 2004 subsidie te verstrekken werd dan ook uiteindelijk unaniem (!) aangenomen. Daarnaast werd afgesproken dat over een structurele oplossing een nieuw debat gevoerd zal worden. Dat debat zal binnen enkele maanden plaatsvinden. Bij die gelegenheid zullen de handtekeningen die na 28 oktober zijn ontvangen alsnog worden aangeboden. Er zal dan een antwoord gegeven moeten worden op de vraag welke verantwoordelijkheid de overheid heeft bij de terugkeer van ex-gedetineerden in de samenleving. Overigens gaat het er daarbij niet om dat dit werk volledig door de overheid gefinancierd zou moeten worden. Zo'n 30% van de begroting van Exodus wordt nu al gedekt door giften van particulieren, kerken en fondsen, en dat zal niet veranderen.
Rien Timmer
Op 19 oktober ging ds. Annemieke Kelder voor in een diaconale viering rond
De Bakkerij, in haar vorige gemeente, de Samen op Weg wijkgemeente rond De Morgenster
in Hilversum.
Maandag 20 oktober kwamen jongeren van de RK parochie Lam Gods (Stevenshof,
Zuid-west, Haagweg) op bezoek in De Bakkerij. Het was de laatste bijeenkomst
van hun voorbereiding op het Vormsel. Na veel gehoord te hebben over de kerk
kwamen ze kijken hoe de praktijk er uitziet, vooral het diaconaat. Jacqueline
Schoonwater gaf uitleg, ook over wat je als jongere kunt doen.
Maandag 27 oktober kwamen jongeren van de RK parochie Voorhout op bezoek. Zij
komen zes keer per jaar bij elkaar onder leiding van enkele vrijwilligers en
bespreken dan een belangrijk onderwerp. Jacqueline Schoonwater vertelde over
het diaconaat en de jongerenwerkvakantie naar Roemenië.
De vijf winkeliersters van de Raad & Daad winkels in Leiden en hun beleidsambtenaar
waren op 4 november te gast. Tijdens een eenvoudige lunch werd de stand van
zaken doorgesproken rond de individuele hulp en de zorgen bij de invoering van
de Wet Werk en Bijstand in 2004. Er zullen meer mensen financieel in de knel
komen. Er wordt waarschijnlijk een verdubbeling van aanvragen voor individuele
hulp verwacht.
Vrijdag 7 november was er bezoek van Anneke Abma. Bij het Oecumenisch Centrum Stem in de Stad in Haarlem is zij begonnen aan een project ‘diaconaal-maatschappelijk werk’. Met een groep vrijwilligers wil zij hulp verlenen, niet zozeer op het materiële en financiële vlak, maar meer bij situaties van vereenzaming en uitsluiting. Ervaringen en plannen konden wederzijds worden uitgewisseld. Het is goed om zo in vergelijkbare steden en situaties ‘collegiaal’ samen te werken.
De LSE-Raad, zeg maar de kerkenraad van de Leidse Studenten Ekklesia, heeft iemand gevonden die zich speciaal bezig zal houden met het diaconale werk in de Ekklesia. Ter kennismaking bezocht zij op 10 november De Bakkerij.
Een groep vrouwen van de VVH (Vereniging van Vrijzinnige Hervormden) was op 12 november te gast. Zij bewonderden De Bakkerij en het werk dat hier gedaan wordt. Hun vele vragen gaven blijk van grote belangstelling voor de dilemma’s waar het werk soms voor staat.
Enkele leden van de Diaconale Raad en de gemeente van de Leidse Binnenstadsgemeente
bezochten op 13 november De Bakkerij. Na -voor sommigen- een kennismaking met
alles wat gebeurt achter de gevel aan de Oude Rijn werd er m.n. doorgedacht
over mogelijkheden om het contact tussen deze wijk en De Bakkerij te versterken.
Wat zou De Bakkerij zijn zonder vrijwilligers? Daarom alle mensen die zich afgelopen jaar hebben ingezet achter de balie, bij computerproblemen, die kleine klussen deden in het gebouw, auto reden en insprongen bij noodgevallen tijdens grote drukte: heel hartelijk bedankt!
Bij de collecte op zondag 1 februari, zondag voor het werelddiaconaat, is er speciale aandacht voor vluchtelingen uit Birma. Het militaire regime van Birma drukt stelselmatig elke vorm van oppositie de kop in. Vele duizenden mensen zijn gevlucht of verdreven. Het is slecht gesteld met de positie van Birmese vluchtelingen, die geen warm welkom krijgen in de buurlanden. Daarom steunt Kerkinactie diverse initiatieven om de leefomstandigheden van deze mensen te verbeteren. Uw hulp is daarbij onmisbaar.
Van 17 januari tot 31 maart 2004 zijn er in het Atrium van De Bakkerij schilderijen
te zien van de Leidenaar Ap van Doorn. Hij werd geboren in 1945 in Oegstgeest
en is registeraccountant.
In 1979 begon hij met tekenen en schilderen, o.a. bij Ars Aemula Naturae en
aanvankelijk schilderde hij stillevens. De laatste jaren heeft hij zich bekwaamd
in het schilderen van landschappen en model- en portrettekenen. Zijn voorliefde
gaat nu uit naar onderwerpen die de stilte en de verstilling van het randstedelijk
landschap weergeven. Hij specialiseerde zich in het schilderen van koeien. Nadat
hij in 2001 leerde boetseren zijn koeien ook het onderwerp van zijn bronzen
beelden. “Ik pretendeer geen kunst te maken; als de kijker enige plezierige
momenten beleeft bij het aanschouwen van mijn werk, dan bepaalt hij zelf of
het kunst of een kunstje is”. Ap van Doorn exposeerde al vele malen, o.a.
in het Stadhuis en de Vredeskerk.
Sinds 1993 wordt, op de jaarlijkse Internationale Vrijwilligersdag (7 december), de Co Verhoogprijs uitgereikt. Dit jaar gebeurde dat op maandag 8 december 2003. Co Verhoog kreeg, samen met haar man, de eerste Leidse Vrijwilligersprijs. Kort daarna overleed zij. De prijs draagt nu haar naam. De prijsuitreiking vond plaats in het Leidse Stadhuis. Het was er gezellig en er werd hard meegezongen met het vrouwenkoor ‘Er welt een traan…’. In de bomvolle Burgerzaal zette juryvoorzitter Ada van Mil uiteen hoe belangrijk vrijwilligers zijn. Vervolgens presenteerden alle juryleden beurtelings een van de tien genomineerde personen of groepen. Zij kregen een oorkonde, een grote bos bloemen en een VVV-bon. De groep van de Werkvakantie Roemenië 2003 was, tot hun grote verrassing, ook genomineerd voor al het opknappen, schoonmaken, verven en timmeren in de Leidse Straat en in Targu Mures in Roemenië. In het juryrapport stond o.m.: de jury vindt het geweldig dat jullie, als jongeren, dit vrijwilligerswerk doen en is onder de indruk van jullie enthousiasme en het resultaat van jullie werk. Jullie zijn daarmee zeker een voorbeeld voor anderen! Andrea van Leeuwen kwam als afgevaardigde van de groep naar voren. Ze waren er verder bijna allemaal, jongeren en leiding, in de opvallende rode T-shirts met ‘Leidse Straat wordt Roemenens’. Er ging een gejuich op toen wethouder Hans Buijing van de Gemeente Leiden bekend maakte dat de eerste prijs ging naar…de Werkvakantie Roemenië 2003! De groep is dus Vrijwilliger van het Jaar! Er klonk een daverend applaus! Jacqueline Schoonwater nam het beeldje in ontvangst dat hoort bij de eerste prijs. Dit beeldje van Piet de Boer stelt een vrijwilliger voor. De wethouder overhandigde haar bovendien een cheque van € 300,- die door de groep meteen unaniem bestemd werd voor… de Leidse Straat! Daarna waren er felicitaties, hapjes en drankjes.
De Werkvakantie wordt georganiseerd door Jacqueline Schoonwater vanuit de Gezamenlijke
Diaconieën in De Bakkerij. Intussen worden er alweer plannen gemaakt voor
de volgende werkvakantie, want er ligt nog heel wat werk te wachten in de Leidse
Straat.
De reis is gepland van 5 tot 22 juli 2004. Voor info: Jacqueline
Schoonwater, De Bakkerij.