Op 3 juli kregen 12 deelnemers aan het Oriëntatiejaar een certificaat. Niet eerder zwaaiden zoveel jongeren tegelijk af. Daarom was er een feestelijke bijeenkomst in de ruimte voor groepsactiviteiten die het Oriëntatiejaar sinds een jaar heeft aan de Morsstraat. Het Oriëntatiejaar, dat in 1984 startte als project van de Stichting Sociaal Diakonaal Jaar West, biedt aan werkloze jongeren in Leiden en omgeving de mogelijkheid om, met behoud van uitkering, d.m.v. werkervaring, vorming en persoonlijke begeleiding, zich te oriënteren op werk. Jongeren tot 27 jaar met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, die tot de ‘kansarmen’ gerekend mogen worden, doen maximaal 2 x 6 maanden werkervaring op in een van de 50 werkervaringsplaatsen in instellingen en bedrijven waar het Oriëntatiejaar contact mee heeft.
Daarnaast krijgen de deelnemers een intensieve begeleiding. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het aankweken van arbeidsritme, het aanvaarden van verantwoordelijkheid en het ontdekken van de eigen beroepsmogelijkheden. Elke jongere heeft een vaste begeleider en in sommige gevallen volgt een deelnemer een individueel traject. Elke week komt een groep van 10 jongeren (verplicht) bij elkaar voor een vormingsdag. Op die terugkomdag komen allerlei zaken aan de orde die met werken en het functioneren in de maatschappij te maken hebben.
Het Oriëntatiejaar, een bewoner van De Bakkerij, heeft drie beroepskrachten en een administratieve kracht in dienst. Vroeger werd het Oriëntatiejaar voornamelijk gefinancierd door de kerken, tegenwoordig komt het geld van de Gemeente Leiden. In 2003 begonnen 23 jongeren aan het Oriëntatiejaar, 20 verlaten dit jaar het project, waarvan 12 deze zomer. Coördinator Ans van der Valk vertelt dat het voor de jongeren een hele prestatie is dat ze zover gekomen zijn. Ze gaan nu naar een dagopleiding op MBO-niveau of gaan een leer/werktraject volgen. Het Oriëntatiejaar laat hen nog niet helemaal los, maar blijft hen een tijdje volgen. Zo kunnen problemen snel onderkend worden.
Hoewel de deelnemers het ‘wel een beetje eng’ vonden werden ze naar voren geroepen voor een persoonlijk woordje, de felicitaties en een roos. Daarna reikte mevrouw Neeft, directeur Sociale Zaken van de Gemeente Leiden, de certificaten uit. De afzwaaiende jongeren deden werkervaring op in de keuken van een verzorgings- of verpleegtehuis, in de kinderopvang, in de verzorging of de huishouding in een zorgcentrum, in een manege, als hulpstukadoor, bij Het Warenhuis, in een winkel en een kapsalon. Tijdens het napraten met hun ouders werd duidelijk hoe belangrijk het werk van het Oriëntatiejaar is: dikwijls was deelname aan het project voor hun kind de laatste mogelijkheid om uit een haast hopeloze situatie weg te komen.
Al dertien jaar, vanaf 26 juni 1990, wordt er papier en karton ingezameld bij de Bevrijdingskerk in Leiden onder het motto: samen sterk voor het kerkenwerk. Samen, omdat bij de inzameling samengewerkt wordt door de SoW-gemeente van de Bevrijdingskerk en het Leids Kerkkoor, dat in de kerk repeteert. Een commissie van twee mensen uit de kerk en twee koorleden regelt de inzameling. De helft van de opbrengst gaat naar het koor en daar wordt van alles van betaald. Bijvoorbeeld nieuwe muziek, de huur van de kerkzaal, maar ook optredens in bejaardencentra. De andere helft is voor de Bevrijdingskerk en gaat daar naar algemene zaken. In de loop der jaren zijn er bijvoorbeeld plantenbakken van gekocht, is de tuin ervan onderhouden en is er bijgedragen aan kerstvieringen voor ouderen. De papiercontainer staat elke laatste zaterdag van de maand achter de kerk, van 9.00 tot 11.30 uur (behalve in de vakantietijd). Een ploeg van 13 mensen is elke maand betrokken bij de inzameling. Op vrijdagmiddag wordt al begonnen met een rondje met de auto langs vaste verzamelpunten. Daar wordt van tevoren een briefje opgehangen. De 159 oude kranten van een zorgcentrum worden tussendoor dagelijks opgehaald! Over enthousiasme gesproken!
Ook in deze wijk is de opbrengst niet meer zo groot als in het verleden, maar per maand wordt toch 4 à 5000 kilo opgehaald. Met de papierhandel is een vaste prijs afgesproken, 4 eurocent per kilo. Op dit moment, met de lage papierprijs, is dat in het voordeel van de inzamelaars. In de regel levert het papier zo’n € 200,- per keer op, dus voor kerk en koor elk € 100,-. Soms komen de vrijwilligers voor verrassingen te staan en dan er zit van alles tussen het papier, zoals glas, blik en plastic, maar ook goede boeken. Bananendozen, gehaald bij groentehandelaar Siere, worden gevuld en er wordt in de container een muurtje van gebouwd, waarachter al het losse papier gestort wordt.
Het inzamelen gebeurt met veel plezier, maar de ploeg vrijwilligers wordt ook wat ouder. Daarom zijn nieuwe mensen welkom! Liefdewerk oud papier is niet alleen een milieubewuste, maar ook sociale activiteit. Het is altijd gezellig bij de container.
Vanaf Pasen 2003 is het Avondmaalsproject van de Gezamenlijke Diaconieën bestemd voor Exodus Leiden. Het Exodushuis biedt een tijdelijk thuis aan ex-gedetineerden in een overgangsperiode tussen de gevangenis en een nieuwe start in de samenleving. Er is opvang en begeleiding, om weer een zinvol maatschappelijk aanvaardbaar bestaan op te bouwen. Vanaf de allereerste plannen zijn de Gezamenlijke Diaconieën bij dit project betrokken geweest, want diaconaat en Exodus zijn met elkaar verbonden. In Mattheüs 25: 31 – 40 schetst Jezus op indrukwekkende wijze groepen gebroken en lijdende mensen: arm, naakt, met honger en dorst, of vreemdeling in ons midden. Ook gevangenen horen daarbij. In deze mensen, zegt Jezus, ben Ik zelf te vinden: “…in zoverre gij dit aan één van deze mijn minste broeders hebt gedaan, hebt gij het Mij gedaan.”
Vanouds is ook de viering van het Heilig Avondmaal verbonden geweest met het diaconaat. De eerste christenen namen van huis mee wat ze konden missen: eten en drinken voor de gezamenlijke maaltijd, in gedachtenis aan de opgestane Heer. Na de Maaltijd brachten de diakenen wat over was naar de armen. Zo krijgen, ook tegenwoordig nog in de Avondmaalscollecte, de woorden van Jezus handen en voeten. In de viering van het Avondmaal maken brood en wijn ons één met de Levende Heer die zichzelf gebroken en gegeven heeft voor velen. Zo worden we ook één met elkaar en met ieder die nu een gebroken en kwetsbaar bestaan heeft. Wat we kunnen missen, mogen we delen met hen. Dan krijgt niet alleen het lijden van Christus een gezicht in hen, maar ook zijn Opstanding, als teken van hoop en een nieuw begin in hun leven.
Avondmaalsproject ‘Uitweg naar een nieuw bestaan’ voor Exodus Leiden. Giro 97065, Hervormde Diaconie Leiden, o.v.v. Exodus.
In de maand september hangen aan de expositiewand in het Atrium van Diaconaal
Centrum De Bakkerij posters van Amnesty International. In 2002 en 2003 voert
Amnesty campagne voor mensenrechten in Rusland onder het motto ‘To Russia
with love’. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie leefde bij velen in
Rusland hoop op rechtvaardigheid en op vrijheid. Hoop dat de mensenrechten eindelijk
de centrale plaats zouden krijgen die ze horen te hebben. Dat is niet gebeurd.
De mensenrechten worden op grote schaal geschonden en daders worden zelden gestraft.
Amnesty richt zich in deze campagne vooral tegen het politiegeweld. Er zijn
bijna één miljoen gevangenen in Rusland, één op
de twee arrestanten wordt gemarteld of mishandeld. Meer dan de helft van alle
Russische gevangenen is ziek en elke 50 minuten sterft er iemand in de gevangenis.
Amnesty International voert daarom actie voor mensenrechten in Rusland. Het
is een campagne tegen racisme, politiegeweld en aanslagen op de burgerbevolking
en daarmee een campagne vóór wethervorming, betere gevangenisomstandigheden
en berechting van de schuldigen. De 8 foto’s (in postervorm) aan de expositiewand
in het Atrium, vertellen het verhaal van situaties van mensenrechten in Rusland.
U kunt op werkdagen binnenlopen van 9.00 tot 17.00 uur, op vrijdag tot 12.30
uur.
Alle gevers hartelijk dank!
Op zondag 7 september is de eerste collecte bestemd voor werelddiaconaat. Bijzondere
aandacht wordt gevraagd voor het medisch werk, met name in Afrika. De vreselijke
epidemie van hiv/aids lijkt hier maar niet te stoppen. Er zijn al miljoenen
slachtoffers. In veel Afrikaanse landen is het nog steeds taboe om over hiv/aids
te spreken. Daarbij speelt een rol dat volgens de Afrikaanse cultuur mensen
die ongeneeslijk ziek zijn, in bezit genomen zijn door kwade machten. Daarom
ontkent men het ziek zijn aan hiv/aids. Kerkinactie steunt programma’s
van de Afrikaanse kerken om de stilte rond hiv/aids te doorbreken. Bevrijdende
woorden uit de bijbel zijn daarvoor de basis en de inspiratiebron. Ook mensen
met hiv/aids zijn geschapen naar Gods beeld.
Op zondag 28 september vragen de Gezamenlijke Diaconieën met hun collecte
aandacht voor het werk van Oikocredit. De Gezamenlijke Diaconieën kopen
ieder jaar zes aandelen bij deze kredietbank voor armen wereldwijd. Kleine initiatieven
kunnen hiermee opgezet worden, waarvoor een startkapitaal met lage rente kan
worden geleend bij de Oikocredit-bank. Wanneer het bedrijfje goed loopt, worden
de leningen nauwgezet terug betaald. Mensen zijn trots op wat ze bereikt hebben,
kunnen in hun eigen onderhoud voorzien en worden zo minder afhankelijk van hulpverlening.
Het is inmiddels een goede traditie geworden om tijdens de Open Monumentendagen ook Diaconaal Centrum De Bakkerij open te stellen voor belangstellenden. Zaterdag 13 september zijn van 11 tot 16 uur de historische ruimten van De Bakkerij te bewonderen en zijn er mensen van de Gezamenlijke Diaconieën aanwezig om mee in gesprek te gaan.
Zoals gebruikelijk stuurt het Diaconessenhuis ieder jaar een jaarverslag. Het
jongste heet “Nieuwe Wegen”. Er zijn dingen onveranderd gebleven,
b.v. de juridische organisatievorm. Het ziekenhuis blijft uitgaan van de bestaande
christelijke vereniging. De Gezamenlijke Diaconieën zijn één
van de leden en worden door een diaken vertegenwoordigd op de jaarvergadering.
Het Diaconessenhuis heeft ‘een eigen identiteit’ waaruit een aantal
waarden en normen worden afgeleid zoals “een respectvolle bejegening van
iedereen, oog hebben voor de belangen van anderen, de persoonlijke benadering,
maatschappelijk verantwoord ondernemen, integriteit, zorgvuldigheid en professionaliteit”.
Deze waarden en normen worden doorvertaald naar een gedragscode voor alle medewerkers.
De titel “Nieuwe Wegen” wijst op een aantal veranderingen. Dit jaar,
op 19 juni, werd de tweede vleugel van een nieuw beddenhuis in gebruik genomen.
Er wordt een innovatief beleid gevoerd waardoor de wachtlijsten aangepakt worden.
Er wordt gewerkt aan uitbreiding en renovatie van de poliklinieken. Radiologie
wordt gedigitaliseerd, waardoor gegevens eerder beschikbaar zijn en efficiënter
worden opgeslagen. Om het personeel te ondersteunen werden een bedrijfsmaatschappelijk
werker en een reïntegratiecoördinator aangesteld. Tot zover een beperkte
bloemlezing van de ontwikkelingen en de plannen van dit ziekenhuis dat uit de
stad Leiden niet weg te denken is.
Aad de Bruin
Stichting Vluchtelingenwerk Leiden is dringend op zoek naar enthousiaste vrijwilligers
die het leuk vinden om vluchtelingen te begeleiden. Wij zijn vooral op zoek
naar persoonlijke begeleiders en juridische begeleiders. Wij bieden de vrijwilligers
een inwerkprogramma, professionele begeleiding, een goede sfeer in het team
en onkostenvergoeding.
Voor meer informatie of voor een oriënterend gesprek kunt u bellen van
maandag tot en met donderdag, met onze coördinator Bert Slager, tel. 071-5133088.
Van 14 tot 31 juli waren 25 jongeren en 4 begeleiders in Targu Mures, Roemenië,
voor de jaarlijkse werkvakantie. Arie en Tiny van Iperen, twee begeleiders van
de groep, waren eerder uit Leiden vertrokken met een camper die in Targu Mures
goed gebruikt werd voor vervoer van jongeren en werkmateriaal.
Er is heel hard gewerkt in de Leidse Straat in Harmasfalu/Trei Sate. Planken
werden geschuurd en geschilderd voor te plaatsen hekken rond de tuinen. Verder
werden sleuven gegraven voor afvoer van water, huizen ontruimd, schoongemaakt
en geschilderd en tuinen met een zeis gemaaid.
Dagelijks werd er ook gewerkt in en rond het bejaardenhuis in Targu Mures. Schoonmaakklussen, met name in de keuken en de badkamers, was- en strijkwerk, en ramen zemen. Het beperkte aantal personeelsleden heeft hier geen tijd voor. Van een transport werd kleding gesorteerd en geteld voor de kledingwinkel van de kerk en kinderen uit arme gezinnen werden voorzien van broeken, t-shirts en truien. Het tuinhuisje van het ziekenhuis kreeg een lik verf en de sportzaal van Procardia werd schoongemaakt. Enkele jongeren kregen de gelegenheid arme, grote gezinnen te bezoeken, anderen brachten een bezoek aan het Liceul de Arta, de school voor kunst en muziek waarmee het Vlietlandcollege in Leiden contact onderhoudt.
Op zondag is de groep natuurlijk naar de Burchtkerk geweest, heeft daar aan het eind van de dienst gezongen en de groeten uit Leiden overgebracht. Er is uitgebreid kennisgemaakt met de tweede predikant van de Burchtkerk, dominee György Henter. Samen met dominee József Ötvös heeft hij de zorg voor de gemeente en speciale aandacht voor jongeren. Er zijn al plannen voor jongerendiaconaat en voor volgend jaar. Uiteraard was er ook de broodnodige ontspanning. Zo is er een uitstapje gemaakt naar de steengroeven, de pastorie en de kerk van Rakos, het centrum van Brasov en de bergen, samen met jongeren van de kerk in Targu Mures.
De enthousiaste groep jongeren uit Leiden en omgeving heeft heel veel werk verzet. Zelfs de landelijke pers in Roemenië heeft aandacht besteed aan onze werkvakantie en de projecten van de diaconie in Targu Mures.
Het was een geweldige reis met veel indrukken en ervaringen rond armoede, onmogelijkheden, schrijnende situaties en volhouden, ondanks veel tegenslagen. Heel veel dank aan alle jongeren, de sponsors, de subsidiegevers en de medeleid(st)ers, Arie en Tiny van Iperen en Elly van den Berg!
Jacqueline Schoonwater
Een uitgebreid reisverslag kunt u opvragen bij Diaconaal Centrum De Bakkerij.