Jongerendiaconaat?
Of ik iets wilde schrijven over Jongerendiaconaat. Dat moest toch wel lukken met al die jongerenwerkvakanties? Want sinds 1989 zijn er in de zomervakantie jongerenreizen naar Targu Mures, Roemenië. In het begin ging dat om kerkelijk zeer betrokken jongeren en uitsluitend om ontmoeting en bijbelstudie. Na enkele jaren groeide wederzijds het vertrouwen en kregen wij meer inzicht in de problemen die er waren in dit ontwikkelingsland. Toen kregen de jongerenreizen een meer diaconaal karakter en werden het echte werkvakanties. Het werken bestond voornamelijk uit het helpen van de diaconie in Targu Mures. Bij het bejaardenhuis, een van de laatste projecten, is er echt geholpen bij de bouw. Meer dan 160 jongeren, waarvan er een aantal meerdere keren meeging, reisden de afgelopen jaren met ons mee.
Jongerendiaconaat, waarom, waarvoor?
Voor die diaconale bewustwording.We willen jongeren betrekken bij een
concrete kant van geloven en kerk-zijn, we willen jongeren ontmoeten in
hun leefwereld d.m.v. diaconaat voor en door jongeren. Vanuit het Jongerendiaconaat
benaderen we daarom allerlei jongeren via scholen voor voortgezet onderwijs,
via de kerken en buurthuizen. We prikkelen de jongeren door simpele vragen
te stellen over wat zij in hun vakantie gaan doen en nodigen hen uit voor
een informatieavond.
We vertellen dan over de hulp die de kerk in Targu Mures geeft aan de allerarmsten en waarom die kerk dat daar doet. En we vertellen waarom wij dat belangrijk vinden.
Na die informatieavond hebben de bezoekers een paar weken bedenktijd en op de sluitingsdatum is er dan zomaar een groep jongeren, vaak volkomen vreemden voor elkaar, die mee wil gaan op werkvakantie naar Roemenië. Er moet wel wat voor gedaan worden en dat doen de jongeren van het begin af aan met elkaar. Ze bedenken sponsoractiviteiten om geld in te zamelen voor de hulpverleningsprojecten in Targu Mures. Zo werden auto’s gewassen voor het goede doel, er werd gezongen in een drukke winkelstraat, er werden fietstochten georganiseerd en de laatste jaren werd er gelopen van Scheveningen naar Katwijk. Het geld, vaak duizenden euro’s, werd bestemd voor het bejaardenhuis, voor een opvanghuis voor straatkinderen, voor voedsel voor arme gezinnen en voor de Leidse Straat, het project voor dakloze gezinnen in Trei Sate.
Leidse Straat
Die Leidse Straat ligt in een klein dorpje zo’n veertig kilometer
van Targu Mures vandaan. Tijdens de werkvakantie in 2002 is dit diaconale
project door de groep jongeren gestart. In gesprekken met Ilona Fulop,
de vrouw die in het bejaardenhuis de leiding heeft en die ook de hulp
aan arme gezinnen coördineert, hoorden de jongeren over erbarmelijke
omstandigheden waarin veel gezinnen verkeren. Vaak zijn dat gezinnen die
na de revolutie in 1989 hun huis hadden verkocht, het geld op de bank
hadden gezet en naar het buitenland waren gegaan om hun geluk te beproeven.
En dat lukte niet altijd. Ze kwamen dan na een paar jaar terug en hun
gespaarde geld op de bank was door de enorme inflatie niets meer waard.
Dus geen geld, geen woning, geen werk, kortom: een uitzichtloos bestaan.
De jongeren werden nieuwsgierig en drongen er op aan om enkele gezinnen te bezoeken. Niet als “ramptoeristen” of “aapjes kijken”, maar heel betrokken op de problemen. En zo ging een aantal jongeren op stap: naar een éénkamerflat waar een gezin met 3 kinderen woonde, dat met 16 andere gezinnen één keuken moest delen, over een badkamer praten we dan niet eens. Daarna op bezoek bij een gezin met 6 kinderen, dat in een ruimte van enkele vierkante meters, ver van de stad aan een vies watertje woonde. Geen gas en electra, geen water, geen werk en dus geen inkomen. Een ander gezin woonde in een hutje onder een boom met een golfplatendak tegen de regen.
Bij terugkomst spraken de deelnemers er met elkaar en met mij over. “Jacqueline, dit kan toch niet, dit is Europa, zo dicht bij en zo’n vreselijke armoede. Kunnen wij niet helpen? We willen hiervoor best geld geven, als deze mensen maar een huisje krijgen.” En zo spraken zij er ook over met onze Roemeense partners. Ilona Fulop vertelde toen dat er in een dorp vlakbij een straat was waar zes huizen te koop stonden voor 10.000 Euro. Bij de avondmaaltijd werd de zaak besproken met alle deelnemers. De volgende dag gingen we met enkele jongeren, de eigenaar van de zes huizen en Ilona naar die straat in Trei Sate. We konden in twee huizen binnen kijken en alleen die huizen waren het al waard. Daarbij kwam dat er heel veel vruchtbare grond bij hoorde, goed voor het verbouwen van aardappelen en groenten. Zo werden we enthousiast en Ilona zei op de terugweg gekscherend: ‘Let us give the street a new name: Leiden Street!’ En dat hebben we onthouden!
Gewoon jongerendiaconaat
De jongeren werden zich bewust van de armoede, maar ook van het feit dat
er hulp gegeven kon worden en dat er een oplossing zou komen. Er werden
plannen gemaakt voor sponsoracties als ze weer terug zouden zijn in Leiden.
Er kwam een duidelijke folder met informatie over de armoede van de dakloze
gezinnen. Daarnaast werd melding gemaakt van de mogelijke oplossing als
de huizen gekocht konden worden. En de jongeren deden de toezegging dat
ze zelf ook zouden bijdragen aan de Leidse Straat.
En het verhaal ging verder...
Het project is aangemeld bij Wilde Ganzen, die Jeugd voor Jeugd projecten
financieel steunt. Nog voor het eind van dat jaar konden we onze partners
in Roemenië melden dat de huizen gekocht konden worden. Al heel snel
kon het gezin, dat in het hutje onder de boom leefde, intrek nemen in
het grootste huis in de Leidse Straat.
Door het succes van de actie en de positieve verhalen van de jongeren, ging het jaar daarop een nog grotere groep op werkvakantie om ook daadwerkelijk aan de slag te gaan in de Leidse Straat. Er werden huizen leeggehaald, schoongemaakt en geschilderd. Er werden hekken gemaakt, als omheining voor de huizen en de tuinen. Zes deelnemers van eerdere reizen gingen ook deze keer mee om hun project te zien groeien. Komende zomer gaan we met achttien jongeren, waarvan er zeven eerder meegingen.
Horen en zien
Tijdens al die reizen vertellen wij en onze Roemeense partners aan de
deelnemers over de mogelijkheden en onmogelijkheden in Roemenië.
De ogen van de jongeren gaan dan echt open, bovendien zitten ze er midden
in. Ze zien de armoede, de gelatenheid van veel mensen die geen hoop meer
hebben op een beter bestaan. Ze horen van jongeren daar, dat zij het land
willen verlaten. Ze horen over de enorme inflatie en de hoge prijzen voor
medicijnen en voedsel. Ze komen bij gezinnen, waar achter een prachtig
geverfde deur, bittere armoede schuilgaat. Waar kinderen met z’n
vieren één bed moeten delen. Ze raken bevriend met een weesmeisje
van 18 jaar dat na het verblijf in het weeshuis op straat staat, er is
geen opvang.
En wat gebeurt er als ze dan weer thuiskomen?
Dan gaat er een aantal door. Er zijn jongeren die nog een keer meewillen,
of teruggaan om voor enkele maanden daar te werken of stage te lopen.
Er zijn ook jongeren die kiezen voor een jaar werken in een ander ontwikkelingsland,
er zijn jongeren die b.v. jaarlijks schoolgeld voor een kind in Targu
Mures betalen, er zijn jongeren die voor het weesmeisje de huur van een
kamer willen betalen.
En er zijn jongeren die hier in Leiden en de omgeving verder zoeken naar mogelijkheden om hulp te bieden waar dat nodig is. Want vanuit de diaconie wordt er geholpen, dáár waar vaak geen andere helper meer is. Het jongerendiaconaat hoort hier volop bij.
Jacqueline Schoonwater
diaconaal werker
Gezamenlijke Diaconieën in Diaconaal Centrum De Bakkerij
Dit artikel verscheen in het Leids Kerkblad, juni 2004
tel. (071) 51 44 965 :: fax (071) 51 49 744 :: e-mail info@debakkerijleiden.nl
