Jongerendiaconaat
In een aantal moderamenvergaderingen was het jongerendiaconaat onderwerp van gesprek. Het jongerendiaconaat wordt in het beleidsplan 2003-2006 van de Gezamenlijke Diaconieën alsvolgt geformuleerd: jongeren ontmoeten in hun leefwereld door middel van diaconaat voor en door jongeren én jongeren betrekken bij een concrete kant van geloven en kerkzijn.
Onderzoek
Van half april tot begin juni 2006 inventariseerden diaconaal werker Jacqueline Schoonwater en moderamenlid Janneke Jansen de mogelijkheden voor jongerendiaconaat in Leiden en de regio. Zij stuurden een e-mail of brief naar wijkgemeenten in Leiden, kerken in Oegstgeest, Voorschoten en Leiderdorp, naar scholen en naar een aantal organisaties. Daarnaast werden gesprekken gevoerd met Annemieke Kelder (Gezamenlijke Diaconieën), de mantelzorgconsulent van Thuiszorg Groot Rijnland en vertegenwoordigers van JIP, de Voedselbank, Exodus Leiden en STUV. Er werd gevraagd welke activiteiten er voor jongeren geboden worden, of er een jongerendiaken is, of er zicht is op wat jongeren willen, of er behoefte is aan hulp van de Gezamenlijke Diaconieën t.a.v. het jongerendiaconaat en of er problemen onder jongeren gesignaleerd worden, waarop de Diaconieën actie zouden moeten ondernemen. Resultaat van het onderzoek is het rapport 'Voor en door jongeren - jongerendiaconaat in Leiden en omgeving'.
Respons
Van de aangeschreven kerken reageerde er een aantal, van de scholen kwam heel weinig respons. De organisaties antwoordden echter allemaal. Het aanbod van de kerken vindt deels op incidentele basis plaats en is deels structureel van aard. Het betreft veelal activiteiten voor kinderen tot 12 jaar. Er zijn bijvoorbeeld kindernevendiensten, knutselclubs, kinderkoren en gezinsdiensten. Voor jongeren boven de 12 jaar wordt het veel moeilijker. Er worden wel jeugddiensten gehouden en uitstapjes en kampen georganiseerd. In een enkele kerk is er ook aandacht voor studenten en is incidentele deelname mogelijk aan projecten van studentenverenigingen. Niet overal is er een jeugd- of jongerendiaken, soms houdt een jeugdouderling zich bezig met het jongerenwerk in de kerk. Een aantal kerken heeft zicht op wat jongeren willen. Daar komen de jongeren ook zelf met ideeën en doen actief mee aan het realiseren daarvan. Op de vraag of er behoefte is aan hulp van de Gezamenlijke Diaconieën bij het jongerendiaconaat signaleert geen van de kerken ontwikkelingen waarop zij de aandacht willen vestigen of die actie vanuit de Diaconieën vragen. Men denkt dat incidenteel wel jongeren of studenten ingeschakeld zouden kunnen worden bij diaconale projecten.
Uit de antwoorden van de organisaties blijkt dat er zeker behoefte is aan jonge vrijwilligers. Zo zeggen de Voedselbank, STUV en Exodus wel jonge vrijwilligers te kunnen gebruiken; incidenteel worden zij ook ingeschakeld. De ervaringen van het jongerendiaconaat in De Bakkerij leert echter dat jongeren moeilijk bij een vorm van jongerendiaconaat te betrekken zijn. Alleen voor kortlopende aansprekende activiteiten is er interesse. Voor de Jongeren-werkvakantie lopen ze bijvoorbeeld wel warm, maar daarna zijn de jongeren niet lang vast te houden en vervliegt het contact. Daarnaast zijn er ontwikkelingen onder jongeren te zien die wel actief willen zijn voor anderen. Ook wordt er gesignaleerd dat er beslist een behoefte is aan diaconaat voor jongeren. Jonge mantelzorgers verdienen aandacht en er komen steeds meer jongeren met problemen, bijvoorbeeld de drop-outs van scholen.
Balspel met een bewoonster van het Casa Diaconala in Targu Mures, Roemenië
Conclusie
In de conclusie van het onderzoek wordt aangegeven dat de kerken veel aanbod vóór jongeren hebben, vooral tot aan de middelbare schoolleeftijd. Het is moeilijk hen daarna vast te houden. Wel vinden in kerken, scholen en onder studenten regelmatig kortlopende, afwisselende activiteiten plaats. Daarvoor blijken jongeren wel degelijk interesse te hebben, niet alleen voor projecten in het buitenland, maar ook voor die in Leiden en omgeving. De Gezamenlijke Diaconieën zouden wellicht jongeren, kerken, organisaties en diaconale activiteiten kunnen koppelen. Misschien kunnen de rooms-katholieke parochies hier ook bij betrokken worden. Uit het onderzoek blijkt verder dat er ook behoefte is aan diaconaat voor jongeren in probleemsituaties. Voorbeelden daarvan zijn de zorg voor jonge mantelzorgers en een maatjesproject, waarbij jonge vrijwilligers contact houden met kinderen uit gezinnen die in een sociaal isolement leven.
Voorstel
Aan het eind van het rapport wordt een voorstel voor het jongerendiaconaat geformuleerd, dat aansluit bij vragen die gesteld werden aan de Gezamenlijke Diaconieën. De Voedselbank en Exodus Leiden komen in aanmerking als kortlopend en aansprekend project waarbij jongeren ingezet kunnen worden. Daarnaast ligt er de vraag naar een maatjesproject voor kwetsbare jongeren. De komende tijd wordt nagegaan of dit te realiseren is.
Het rapport is op te vragen bij het secretariaat van De Bakkerij.
tel. (071) 51 44 965 :: fax (071) 51 49 744 :: e-mail info@debakkerijleiden.nl
