Wij doen iets tegen discriminatie

Sinds 1995 is het Meldpunt Discriminatie Leiden (MDL) bewoner van Diaconaal Centrum De Bakkerij, met een kantoor boven aan de spiltrap in de Graanpakhuizen. Eind vorig jaar werd het kantoor verbouwd met een subsidie van het Ministerie van Justitie, in het kader van verdere professionalisering. Reden om eens te gaan kijken. Ik sprak met projectleider Edgar Polak.

Nog niet klaar

Om cliënten beter te woord te kunnen staan is in het kantoor een spreekkamer gemaakt, die ook dienst kan doen voor kleine vergaderingen. 'Een foto van het verbouwde kantoor zit er helaas nog niet in', zegt Edgar Polak, 'want de verbouwing is niet klaar: er moet nog het een en ander afgewerkt worden'. Hij hoopt dat alles eind van dit jaar wél klaar zal zijn, maar dat hangt af van het beschikbaar komen van meer subsidie.

Regionalisering

Vanaf maart 2003 werkt Edgar Polak in Leiden, vanuit het Bureau Discriminatie Haaglanden in Den Haag (BDH). De laatste jaren maakte hij mee dat het werk hogere eisen stelde aan de organisatie. Om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen wordt de omvang van een meldpunt steeds belangrijker. Omdat de bezetting van het kantoor in Leiden ontoereikend was en problemen gaf begon in de loop van 2003 een praktische samenwerking met het bureau in Den Haag. Op die manier werd de deskundigheid gewaarborgd én deze samenwerking sloot aan bij de landelijke ontwikkeling om het werk te regionaliseren en de professionaliteit te verhogen. Vanuit het veel grotere bureau in Den Haag, waar alle werkdagen mensen aanwezig zijn, worden nu specialisten ingezet in Leiden. De samenwerking zal uitmonden in de integratie van het MDL in het BDH. Dit moet nog formeel zijn beslag krijgen. Het MDL wordt voor 100% gesubsidieerd door de Gemeente Leiden, terwijl er veel hulpvragen uit de regio komen. Met de regiogemeenten van het samenwerkingsverband Holland Rijnland zal worden overlegd over financiële steun aan het MDL.

Wetten

Discriminatie is het onderscheid maken op onterechte gronden als gevolg waarvan een individu of een groep nadeel ondervindt. Artikel 1 van de Grondwet zegt: ‘Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.’ Deze algemene regel is verder uitgewerkt in de Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB) uit 1994. Deze wet stelt dat, behalve de in de Grondwet genoemde gronden, ook geen onderscheid gemaakt mag worden op grond van nationaliteit, hetero- of homoseksuele geaardheid, leeftijd, handicap of chronische ziekte, arbeidsduur of burgerlijke staat. In de AWGB wordt o.m. uitvoering gegeven aan wat er in internationale verdragen staat en er staan procedures in t.a.v. wat er gedaan moet worden ingeval van discriminatie. Ook in het strafrecht staan artikelen over discriminatie. Op basis van al deze wetten helpt het MDL bij klachten over discriminatie en ongelijke behandeling.

Gediscrimineerd

Uit het jaarverslag 2004 blijkt dat de meeste klachten gaan over discrimineren op grond van herkomst en ras. Daarna komen klachten over discriminatie op grond van het geloof. Discriminatie en ongelijke behandeling komen het meest voor in arbeidssituaties. Ook zijn er veel klachten over politieke of publieke uitlatingen en over de uitvoering van collectieve voorzieningen. Een paar voorbeelden:

• Een meisje met een hoofddoek krijgt geen baan of een stageplaats (discriminatie op grond van het geloof). Hoewel de werkgever of de school aangeeft een betere kandidaat te hebben, heeft zij het gevoel dat het om haar hoofddoek gaat.
• Zodra een jonge werknemer 18 jaar geworden is wordt het hem moeilijk gemaakt op zijn werkplek (leeftijdsdiscriminatie). Eerst voldeed hij prima en mocht hij extra uren maken, maar nu wordt hij nauwelijks, of op rare tijden, opgeroepen en krijgt hij vervelende klusjes te doen. Vervolgens wordt hem geadviseerd ander werk te zoeken. Kennelijk vindt zijn werkgever hem te duur nu hij 18 jaar is.

Het MDL gaat in deze gevallen bij voorkeur een gesprek aan met de werkgever of de school. Niet altijd betekent het dat het meisje alsnog wordt aangenomen of een stageplek krijgt of dat de jongen mag blijven werken. De bewijsvoering is in individuele zaken vaak moeilijk rond te krijgen. Wel hoopt het MDL te bereiken dat werkgever of school zich ervan bewust wordt dat er mensen gediscrimineerd worden, zodat herhaling minder voor de hand ligt.

• Op een muur in een straat worden hakenkruizen geschilderd. De buurtbewoners storen zich hieraan en dienen een klacht in. In dit geval zorgt het Meldpunt bijvoorbeeld voor het weghalen van de bekladding en wordt geregeld dat de politie regelmatig surveilleert om herhaling te voorkomen.
• Bij een discotheek worden enkele jongeren van Marokkaanse afkomst niet toegelaten. Als reden wordt opgegeven dat zij lid moeten zijn. Na hen worden autochtone jongeren zonder deze eis toegelaten.

Klacht indienen heeft altijd zin

Wanneer iemand zich gediscrimineerd voelt, of niet gelijk behandeld, kan hij of zij contact opnemen met het Meldpunt. Het is het beste om telefonisch een afspraak te maken. Ook wanneer iemand zich meldt bij de balie in De Bakkerij wordt verwezen naar het telefoonnummer. Wanneer het Leidse kantoor niet bezet is staat de telefoon altijd doorgeschakeld naar het bureau in Den Haag. Als de cliënt een afspraak gemaakt heeft kan de klacht persoonlijk aangemeld worden. Een aantal mensen kiest er echter voor om anoniem een klacht te melden. In dat geval wordt die in beginsel alleen geregistreerd en niet verder behandeld. Melden van een klacht heeft echter altijd zin. Door elke melding en registratie daarvan wordt er een overzicht verkregen van alle vormen van discriminatie en worden tendensen gesignaleerd waarop beleid ontwikkeld of eventueel actie ondernomen kan worden. Het MDL onderzoekt achteraf hoe de klachten afgewikkeld zijn en voert daarover bijvoorbeeld gesprekken met de politie en het Openbaar Ministerie.

Behandeling van een klacht

Wanneer iemand een klacht indient wordt bekeken of het MDL daar iets aan kan doen. Soms is steun of een advies voldoende, soms wordt er verwezen naar een andere instantie. Als de klacht gegrond lijkt en er eventuele getuigen zijn, wordt samen met de cliënt een plan van aanpak opgesteld. Daar zijn vastgestelde procedures voor. In het plan van aanpak staat wat het beoogde resultaat zal zijn van de hulp van het MDL. Er wordt een stappenplan, met termijnen, opgesteld en er wordt een deskundige hulpverlener gekoppeld aan de cliënt, waarna geprobeerd wordt de klacht af te handelen. Het komende jaar hoopt men de klachtafwikkeling te evalueren en een tevredenheids-onderzoek te doen.

Voorlichting, preventie en onderzoek

Naast de individuele hulpverlening heeft het MDL tot taak voorlichting te geven. Doel hiervan is om discriminatie en ongelijke be-handeling te voorkomen door bewustwording, het stimuleren van meningsvorming en het leren omgaan met discriminatie. Daarnaast wordt onderzoek gedaan om beleid te bepalen.
Voorbeelden zijn:

• De voorlichting aan leerlingen en scholen, een informatiemarkt voor scholen in De Bakkerij en de informatiemarkt voor eerstejaars studenten.
• De campagne 'Discriminatie? Bel gelijk!'. Met deze campagne (o.a. met folders en posters) werd meer bekendheid gegeven aan de Antidiscriminatiebureaus.
• Een mailing aan ouderenorganisaties op 1 oktober, Internationale Ouderendag, over leeftijddiscriminatie.
• Een folder en een expertmeeting voor ondernemingsraden.
• Overleg met politie en allerlei instanties in stad en regio.
• Bijeenkomsten met deskundigen, bijvoorbeeld over discriminatie binnen de horeca.
• In samenwerking met anderen, vernieuwing van de interculturele dagtocht, een wandeling langs enkele markante locaties die het multiculturele karakter van de Leidse samenleving laten zien.
• De jaarlijkse manifestatie Colour Your Mind, die rond 21 maart, Antiracismedag, samen met een aantal andere organisaties, waaronder de Gezamenlijke Diaconieën, georganiseerd wordt. Tijdens de manifestatie in 2005 werd de vernieuwde interculturele dagtocht gebruikt om onderling begrip tussen de verschillende bevolkingsgroepen in Leiden te stimuleren.
• Er werd een enquête gehouden naar wat er leeft in de regio Hollands-Midden met betrekking tot discriminatie en ongelijke behandeling. Met de gegevens kon o.a. aangetoond worden dat ook vanuit de regio een beroep gedaan wordt op het MDL.

Plannen

Dit jaar wil het Meldpunt Couleur Lokaal organiseren, een bijeenkomst, waar mensen die op allerlei terreinen sociaal actief zijn elkaar kunnen ontmoeten. Doel hiervan is om, door de ontmoeting, onbekendheid met elkaar weg te nemen en scheidsmuren te doorbreken. De Gezamenlijke Diaconieën zullen ook meewerken aan Couleur Lokaal. Verder worden er weer bijeenkomsten met deskundigen georganiseerd, o.a. over het deurbeleid in de horeca. Last but not least worden er, samen met andere organisaties, voorbereidingen getroffen voor Colour Your Mind 2006. Het MDL zal deze manifestatie coördineren.

Samen met een aantal stagiaires werkt Edgar Polak bij het Meldpunt Discriminatie Leiden aan het voorkomen en bestrijden van discriminatie. Hoewel de meeste klachten gaan over discriminatie op de arbeidsmarkt wil hij er met klem op wijzen dat er véél méér gronden zijn waarop mensen gediscrimineerd worden en dus evenzovele mogelijkheden om een klacht in te dienen. Ook het imago, dat het Meldpunt er alleen zou zijn voor allochtonen, wil hij hierbij uit de wereld helpen: iedereen kan zich gediscrimineerd voelen en kan een klacht indienen. Om daarop in te spelen zal het MDL nog meer de publiciteit zoeken.

Meer informatie:
Meldpunt Discriminatie Leiden
De Bakkerij, Oude Rijn 44 b/c,
2312 HG Leiden
tel. (071) 512 09 03
email: meldpuntdiscriminatie@hetnet.nl
web: www.meldpuntdiscriminatie.nl

• De Bakkerij
• Diaconieën
• Organisaties
• Geschiedenis
• Jongeren
• Roemenië
• Leidse Hoed
• Agenda
• Nieuws
• Vacatures
• Giften
• Contact
• Links