Zuid-Afrika: stenen voor brood

Na de reis van ds. Annemieke Kelder naar Buffalo City, Zuid-Afrika, in januari van dit jaar, is er verder gewerkt aan het ondernemingsplan voor de bakkerij, die daar gebouwd wordt in de nieuw geopende woonwijk Haven Hills South. Dit is een samenwerkingsproject met de Uniting Reformed Church van East London, tegenwoordig Buffalo City, en de Van der Leij Habitat Foundation die de voornaamste partij is in de bouw van de woonwijk. Na het ondernemingsplan kon de fondswerving beginnen.

Voordat in Nederland contacten op dit vlak gelegd kunnen worden, moet duidelijk zijn wat er in Zuid-Afrika zelf, bijvoorbeeld met Oikocredit, de microkredietbank van de Wereldraad van Kerken, geregeld kan worden. Met de bouw kan pas begonnen worden, wanneer er een substantieel deel van de fondsen gevonden is. Inmiddels zijn er weer wat vertragingen opgetreden en was het goed om daar ondanks de mogelijkheden van e-mail en telefoon, 'life' over te spreken. Voor de Gezamenlijke Diaconieën is het te duur om weer naar Zuid-Afrika te vliegen. Daarom werd er dankbaar gebruik gemaakt van de delegatie die vanuit de stedenband Leiden-Buffalo City begin september naar Zuid-Afrika ging, onder leiding van burgemeester Lenferink. Edith van Middelkoop, die ook al in 1999 de eerste contacten legde met de kerk in East London, bood aan om enkele gesprekken te voeren. De uitkomsten hiervan zullen het vervolg van het project bepalen.

In memoriam mr. Desmond Halley

Executive Deputy Mayor mr. Desmond Halley en ds. Annemieke Kelder, in de regen, bij de feestelijke opening van de woonwijk Haven Hills South, januari 2004.

Geschokt en verdrietig is kennis genomen van het plotselinge overlijden van Desmond Halley, loco-burgemeester van Buffalo City. Binnen de stedenband was hij een van de belangrijke figuren, die ook steeds weer creatief en met enorme inzet voor zijn stad zocht naar kansen om via wereldwijde contacten de ontwikkelingsmogelijkheden voor Buffalo City en haar mensen te vergroten. Hij was ook een van de motiverende krachten bij de totstandkoming van het contact tussen de Diaconieën en de Uniting Reformed Church in East London. Ook in januari, toen Annemieke Kelder in Zuid-Afrika was, zijn er nog uitgebreid contacten geweest met Desmond Halley. Hartelijk en gastvrij als hij was, zal hij met zijn warme persoonlijkheid bij velen in herinnering blijven. Condoleances van de Diaconieën zijn uitgegaan naar zijn vrouw en familie en naar de gemeente Buffalo City. Zijn gedachtenis zij tot zegen.

Overige contacten
Wie Zuid-Afrika bezoekt en tijd heeft om rond te lopen, te kijken, vragen te stellen en bij mensen op bezoek te gaan, komt altijd met vragen om hulp terug. Elk project dat met belangstelling bezocht wordt, stelt die vraag: horen we meer van u? Kunt u in Nederland contacten voor ons leggen? Weet u iemand te vinden die ons kan helpen; met de organisatie, materialen of geld? Niet alles is te realiseren. Zeker voor de Gezamenlijke Diaconieën geldt dat prioriteit ligt bij de stad Leiden en de hulpvragen die daar zijn. Maar er zijn altijd ook buitenlandcontacten geweest, omdat het de horizon verruimt, leert open oog te houden voor noden ook verder weg, en ook helpt om anderen daarbij te betrekken. Bovendien hoef je niet alles zelf te doen; je kunt inderdaad soms door contacten te leggen, anderen vinden die de vraag kunnen oppakken.

Het team vrijwilligers en het bestuur voor de ingang van het Samaritan Health Care Centre. Tweede van rechts: ds. Jacobs.

Zo bezocht Annemieke Kelder samen met haar collega ds. Jacobs uit Buffalo City het Samaritan Health Care Centre, een eenvoudig kliniekje, in Pefferville, een van de kleurlingenwijken van de stad, waar de Uniting Reformed Church actief is. Ds. Jacques Jacobs van deze kerk zit in het bestuur van het gezondheidscentrum. Het is een particuliere en door vrijwilligers gerunde kliniek, speciaal voor HIV/AIDS patiënten. In de praktijk is het meer een soort hospice waar mensen die in krotten wonen in ieder geval in een menswaardige omgeving, en niet in eenzaamheid, kunnen sterven. Er is gebrek aan alles: goed onderdak, plastic handschoenen, eten, geld vooral. Voorlopig is men gehuisvest in een soort garage, waar eerst een winkel was. Dergelijke particuliere initiatieven zijn hard nodig naast de officiële gezondheidszorg. Deze kan de enorme vraag om hulp, zeker met de nog altijd explosief stijgende aantallen met Hiv besmette mensen niet aan. Bovendien is de reguliere gezondheidszorg vaak niet te betalen voor de armen en voor hen niet toegankelijk omdat ze niet verzekerd zijn. Er wordt nu gezocht naar een mogelijkheid om voor het Samaritan Health Care Centre hulp en ondersteuning te vinden bij het bestuur ervan, het trainen van vrijwilligers en het verkrijgen van goed materiaal.

Sport voor jeugdbendes

Patrick Lottering met twee bewonertjes in een krottenwijk die naast en op de plaatselijke vuilnisbelt is ontstaan.

Ander werk waar Annemieke Kelder mee in aanraking kwam, is dat van Patrick Lottering. Hij werkt als vrijwilliger intensief in de probleemwijken van kleurlingen in East London. Tijdens de apartheid werden ook zij gediscrimineerd en gedwongen geherhuisvest in deze wijken. Door de aanhoudende achterstandssituatie, ook na afschaffing van de apartheid, en hoge werkloosheid, zijn deze wijken sterk verkrot. Vooral de uitzichtloze situatie van jongeren drijft hen tot een leven van jeugdbendes die elkaar bevechten. Patrick Lottering probeert met projecten als "sport against gangsterism" de jongeren uit te dagen op sportieve wijze met elkaar in ‘gevecht’ te gaan.

Daarvoor ijvert hij voor sportvelden en materiaal. Binnen de stedenband met Leiden die juist een stadsbrede aanpak kent (city wide approach, waarbij groepen uit de stad zoals politie, scholen en sportverenigingen zelf contacten opbouwen met een partner in Buffalo City) zijn er vast wel mogelijkheden te vinden om met Patrick samen te werken en wederzijds van elkaars ervaringen te leren.

Een nieuwe kans voor jongeren
In december 2002 was de Kerstcollecte van de Gezamenlijke Diaconieën bestemd voor het King William's Town Child and Youth Care Centre. King William's Town ligt ongeveer 65 kilometer van East London en vormt daarmee sinds enige jaren, met enkele tussenliggende plaatsen, de grote stad Buffalo City. Tijdens haar bezoek aan dit kinderhuis hoorde Annemieke Kelder van een ander project van hen, dat dagopvang en scholing biedt aan jongeren tussen 12 en 18 jaar. Het heet Phand'ulwazi Life Centre. Phand'ulwazi betekent: kennis en ontdekking. Het is een community outreach programma, met plaats voor ongeveer 25 jongeren die met justitie in aanraking zijn gekomen. Vaak hebben ze, als ze 12 of 13 jaar oud zijn, al één of meer keer gevangen gezeten.

Bij Phand'ulwazi krijgen ze een programma van drie maanden aangeboden met vooral veel zogenaamde 'life skills': eigenwaarde opbouwen en zingeving, omgaan met agressie en conflicten, jezelf verzorgen en soms lezen en schrijven. 'Community outreach' wil zeggen dat de hele achtergrond erbij wordt betrokken: de ouders als die er nog zijn, de rest van het gezin of familie en de 'gang' (jeugdbende). Het is een dagopvang: 's avonds gaan de jongeren terug naar huis. Het programma kan ook gevolgd worden als preventie (wanneer jongeren met school stoppen en dreigen drop-out te worden) of als onderdeel van een opgelegde veroordeling. Helaas is de financiering na 5 jaar stop gezet en betaalt het Child Care Centre dit programma nu uit eigen zak. Het is moeilijk om de overheid te overtuigen van de noodzaak tot subsidie: na 3 maanden is de uitstroom naar werk of opleiding nog niet hoog. De doelen kunnen ook niet zo hoog gesteld worden. De jongeren hebben daarvoor te lang een leven vol kansloosheid gehad. Soms is er al heel wat bereikt wanneer een jongere bij het afscheid de onderwijzer een cadeautje geeft en bedankt. Dat is een heel succes: zij of hij heeft dan, soms voor het eerst, geleerd om een ander te vertrouwen, er een relatie mee op te bouwen, geleerd iemand te bedanken en iets van zichzelf weg te geven. Ook dat is succes, maar wel van een andere orde.

King William's Town Child and Youth Care Centre

Ds. Annemieke Kelder

• De Bakkerij
• Diaconieën
• Organisaties
• Geschiedenis
• Jongeren
• Roemenië
• Leidse Hoed
• Agenda
• Nieuws
• Vacatures
• Giften
• Contact
• Links