Nieuws > Diaconiebericht nr 25, september 2004

Diaconiebericht 25, september 2004

Een selectie uit de inhoud:

Met hart en handen

“Ieder voor zich en de diaken voor ons allen”

Op zaterdag 12 juni vierden de Gereformeerde, Hervormde en Lutherse kerken hun samengaan tot Protestantse Kerk in Nederland. In Leiden is het nog niet zover, dus we blijven nog even Gezamenlijke Diaconieën. De nieuwe Protestantse Kerk presenteerde zich met een Kerkdag in de Jaarbeurs in Utrecht. Ook de Landelijke Diaconale Dag werd tegelijk op deze dag gehouden. Henriëtte van den Broek en ik waren aanwezig. In een theaterzaal bijna vol diakenen werden de meningen gepeild. "Is diaken zijn nodig?" Heel veel vingers in de lucht. "Is diaken zijn leuk?" Gelukkig bijna even veel vingers. "Is diaken zijn soms hopeloos en machteloos?" Toch ook weer (te) veel vingers. "Is diaken zijn met de huidige versobering in sociale zekerheid een uitdaging?" Ook gelukkig weer de hele zaal vol vingers.

Na een debat dat soms scherpe vragen stelde aan de kopstukken op het podium, maar waar te weinig tijd was voor verdieping daarvan, klonk die zin: "Ieder voor zich en de diaken voor ons allen". Het klonk als een verzuchting: zo ziet het er vaak wel uit. Het klonk ook als kritiek: zo zou het eigenlijk niet moeten, hoeven zijn in Nederland. 'Ieder voor zich' klinkt als je eigen broek moeten ophouden, zelf maar het hoofd boven water zien te houden.

Dit 'ieder voor zich' is erg in de mode de laatste tijd. Ook de deels christelijke regering heeft het veel over eigen verantwoordelijkheid. Het is ongetwijfeld goed bedoeld. Het zal ook voor sommige mensen inderdaad goed werken om hun niet de verantwoordelijkheid uit handen te nemen, om hen te stimuleren eerst zelf hun leven weer op de rails te krijgen, een eigen inkomen en zelf een oplossing voor de problemen te zoeken, voordat zij naar de overheid kijken. Maar het harde 'ieder voor zich' gaat voorbij aan een economische tijd waarin de mensen die het zelf prima uit kunnen zoeken, bij de steeds rijkere bovenlaag van de samenleving horen. Aan de onderkant zit een steeds grotere groep mensen die het dapper en kwetsbaar op eigen kracht probeert te redden in een steeds hardere 'ieder voor zich' samenleving. Dapper vechten zij 'ieder voor zich' zo lang mogelijk tegen een wereld die hen bestookt met ambtelijke taal, verkokerde hulpverlening, stromen van formulieren en instanties die je alleen nog met een sprekende computer te woord staan. Huilend van wanhoop zitten ze dan aan mijn tafel, na vaak die ene tegenslag die er net één teveel was. Is de diaconie, de diaken er dan 'voor hen allen', voor ons allen?

Individuele hulp is daarbij onmisbaar, juist van een diaconie die er in díe noodgevallen is, wanneer alle regels en wetten zich tegen je keren. Maar een diaconie doet dat 'onder protest'. Elk verhaal, elke situatie waarin de diaconie helpt, voedt het protest dat het zo niet zou moeten en niet zou hoeven zijn in ons welvarende land. Diakenen kunnen hun ervaringen in het hulp geven gebruiken in een gefundeerde analyse van waar het goed gaat en waar er tekortkomingen ontstaan. Samen met collega's in hulpverlening of maatschappelijke zorg kan er dan ook een beeld groeien van hoe het beter kan.

"Ieder voor zich en de diaken voor ons allen" is een verandering van het bekende "ieder voor zich en God voor ons allen". In die zin een heel aardige uitspraak: God kan immers alleen helpen door middel van mensen? Wanneer een diaken de helpende hand biedt en een stem van protest, geeft zij gezicht aan wat God zelf voor deze aarde bedoelt: niet ieder voor zich, maar 'ieder voor de ander', waardoor de aarde een plek wordt waar het zo goed als 'God voor ons allen' is om samen te leven.

Ds. Annemieke Kelder

Diaconaal centrum De Bakkerij  -  Oude Rijn 44 b/c  -  2312 HG Leiden
tel. (071) 51 44 965 :: fax (071) 51 49 744 :: e-mail info@debakkerijleiden.nl